Synagoga. To (samo) zdjęcie jest wykorzystywane w opracowaniach dotyczących synagogi w Wińsku i synagogi w Ścinawie, fot. arch.

W książce Steinau an der Oder – Unsere Heimatstadt im Bild, autorstwa Luzii Günther, wydanej w 1978 r. w Wiesbaden, na 69 stronie zamieszczono zdjęcie ścinawskiej synagogi. Określono, że budowla mieściła się przy Neuen Straße, czyli przy obecnej ul. Robotniczej. Wiele osób przyjęło za pewnik, że właśnie tak wyglądała ścinawska synagoga.

W tym miejscu w Wińsku stała synagoga, fot. Andrzej Sitarski

Jakiś czas temu miałem okazję przyjrzeć się innej niemieckiej książce, tym razem o Wińsku. Przeglądając ją uważnie, dostrzegłem, że w tej miejscowości także była synagoga, a załączone zdjęcie było identyczne, jak to z książki o Ścinawie. Po dokładnym przeanalizowaniu najdrobniejszych elementów domyśliłem się, że mogło dojść do pomyłki. Aby wyjaśnić sprawę postanowiłem napisać list do pani Günther i zapytać ją o zaistniałą sytuację. Po pewnym czasie nadeszła odpowiedź potwierdzająca moją tezę. Faktycznie doszło do mylnego zamieszczenia zdjęcia w książce poświęconej Ścinawie. Fotografia w rzeczywistości przedstawiała synagogę w Wińsku, która stała niedaleko Rynku, tuż przy kościele katolickim pw. św. Michała Archanioła.

Widok na kościół pw. św. Michała Archanioła, fot. Wojciech Medyński

W takim razie, czy w Ścinawie była synagoga? Raczej nie. Gmina żydowska przystosowała na potrzeby wspólnej modlitwy pomieszczenia w jednej z kamienic. Moim zdaniem była to kamienica przy obecnej ul. Robotniczej 5. Takie umiejscowienie pomieszczeń do modlitwy ukazuje plan miasta z 1915 r.

Do dzisiaj na stronach Wikipedii oraz Wirtualnego Sztetla można znaleźć mylne opisy dotyczące ścinawskiej synagogi.